{"id":37498,"date":"2022-07-06T13:06:30","date_gmt":"2022-07-06T11:06:30","guid":{"rendered":"https:\/\/grevenmacher.lu\/dmaartplaz-enner-dlupp-geholl\/"},"modified":"2024-08-20T11:40:29","modified_gmt":"2024-08-20T09:40:29","slug":"dmaartplaz-enner-dlupp-geholl","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/grevenmacher.lu\/de\/dmaartplaz-enner-dlupp-geholl\/","title":{"rendered":"D\u2019Maartplaz \u00ebnner d\u2019Lupp geholl"},"content":{"rendered":"

Op de Maart <\/strong>wollt ech Iech haut mathuelen… Neen, net op dee Maart, deen all 1. M\u00e9indeg an all 3. Freideg am Mount zu Maacher ass. Och net op de Schweinsmoart<\/strong> oder op de P\u00e4erdsmoart<\/strong> \u2013 dee lescht genannte kennen der souwisou net m\u00e9i vill. M\u00e4 ganz einfach op eis Maartplaz am H\u00e4erz vun der Muselstiedchen.<\/strong><\/p>\n

Op enger Maartplaz g\u00ebtt normalerweis de Maart ofgehal… Dofir musse mer elo e b\u00ebsse m\u00e9i w\u00e4it aushuelen! De L\u00ebtzebuerger Herzog Wenzel I.<\/strong> hat der Stad Gr\u00e9iwemaacher schonn am Joer 1357 d\u2019Maartrecht geschenkt.<\/strong> Dat hat seng Uersaach: Nom Fr\u00e4iheetsbr\u00e9if,<\/strong> dee Maacher jo 1252 vum Grof Hari V.<\/strong> (de Blonden) krut, war d\u2019Uertschaft un der Musel befestegt<\/strong> ginn. An d\u2019Bierger hu misse fir den \u00cbnnerhalt vun der Stadmauer opkommen. <\/strong>Well d\u00e9i Ausgowen net kleng waren, huet de Wenzel I. deene Maacher erlaabt dat Geld, wat um Maart erageholl g\u00e9if, fir den \u00cbnnerhalt vun der Mauer ze verwenden.<\/strong> \u00cbmmerhi waren deemools 41 Dierfer d\u00ebs- an d\u00e9is\u00e4it der Musel derzou verflicht, aus all Haus een op Maacher op de Maart ze sch\u00e9cken… Do koum also schonn eppes eran!<\/p>\n

\"\"<\/a>
Eng Maartzeen am ale Gr\u00e9iwemaacher. (L\u00e9 Tanson \u2013 Gemengenarchiv Gr\u00e9iwemaacher)<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

De Maart<\/strong> war deemools och net op der Maartplaz \u2013 d\u00e9i gouf et nach guer net \u2013 m\u00e4an der ieweschter Groussgaass<\/strong>. De L\u00e9 Tanson huet esou eng Maartzeen am ale Gr\u00e9iwemaacher am Bild festgehal.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/a>
(Gemengenarchiv Gr\u00e9iwemaacher)<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

M\u00e4 looss mer zr\u00e9ck op d\u00e9i j\u00ebtzeg Maartplaz kommen! Sou, w\u00e9i se elo ass, oder op d\u2019mannst bal esou, gouf d\u00e9i er\u00e9ischt an der \u00e9ischter Halschecht vum 19. Jorhonnert<\/strong> ageriicht. Nom grousse Brand vun 1822 <\/strong>\u2013 deemools am November ware bekanntlech a Maacher 147 Wunnhaiser (vun 341), 80 St\u00e4ll an 39 Scheiere mat allem Proviant verbrannt, an d\u2019ganzt L\u00ebtzebuerger Land war vun der Regierung derzou opgeruff ginn, fir Maacher ze h\u00ebllefen \u2013 no deem schreckleche Brand also, huet d\u2019Gemeng d\u2019Plaz kaaft<\/strong>, an d\u2019Haiser, d\u00e9i drop stoungen, goufen ofgerappt. Och dat vun d\u00e4r afflossr\u00e4icher Famill de Thierry…<\/strong> Et war jo de Buergermeeschter Ferdinand de Thierry, deen den 9. Oktober 1804 de frans\u00e9ische Keeser Napol\u00e9on zu Maacher \u00ebmfaang hat…<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/a>
D\u00e9i \u201cnei\u201d Maartplaz ufanks des 20. Jorhonnert. (Postkaart: Gemengenarchiv Gr\u00e9iwemaacher)<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

Wa mer elo d\u00e9i \u00e9ischt Postkaarte vun d\u00e4r \u201cneier\u201d Maartplaz kucken \u2013 si si vun \u00ebm 1900 \u2013 da gesi mer hannen drop e Gebai, wat haut net m\u00e9i do steet. <\/strong>Et handelt sech \u00ebm d\u00e9i deemoleg Oberprim\u00e4rschoul<\/strong>, d\u00e9i duerch hir kompetent L\u00e9ierpersoune w\u00e4it iwwer d\u2019Grenze vu Maacher eraus bekannt war. Jo, an d\u00e4r Schoul gouf L\u00ebtzebuerger Schoulgeschicht geschriwwen!<\/strong> Eng ganz Rei Bicher fir d\u2019L\u00ebtzebuerger Schouljugend sinn hei verfaasst an agefouert ginn! Och d\u2019Schoulgeschicht vu Maacher ass n\u00e4mlech eng r\u00e4ichhalteg a villf\u00e4lteg… M\u00e4, dat passt net heihinner! D\u2019Schoul op der Maartplaz ass no 1921 ofgerappt<\/strong> ginn, w\u00e9i d\u00e9i nei Prim\u00e4rschoul op Koppgewan gebaut gi war.<\/p>\n

Zw\u00e9i ganz besonnesch Fakte sinn nach ze bemierken, wa mer vun d\u00e4r \u201cneier\u201d Maartplaz schw\u00e4tzen. Bis ufanks der 1900er Jore stoung de sougenannten \u201cDraachebur\u201d <\/strong>do,<\/strong> an et war eng \u201cFruuchthal\u201d<\/strong> do, w\u00e9i de Philipp Knaff 1867 schreift.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/a>
D\u00e9i \u201cnei\u201d Maartplaz mat dem Stadhaus, den \u201cDraachebur\u201d an der \u201cFruuchthal\u201d ufanks der 1900er Joren. (Foto: Gemengenarchiv Gr\u00e9iwemaacher)<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

Bei d\u00e4r \u201cFruuchthal\u201d k\u00ebnnt et sech \u00ebm den \u201cDiegelchen\u201d<\/strong> gehandelt hunn, deen de Will Reuland (1920-1997) am Joer 1968 am Katalog fir d\u00e9i 18. Ouschterausstellung beschriwwen huet. Hei en Auszuch aus d\u00e4r Beschreiwung:<\/p>\n

\u201cWa Moart woar, dann ass et zu Maacher a meiner Kannerz\u00e4it nach h\u00e9ich hiergaang. D\u2019B\u00e4cker hunn extra fir d\u00e9i Deeg m\u00e9i K\u00e9ichelcher gebak. D\u2019Metzeler haten duebel esouvill Worscht an de Monteren h\u00e4nken. D\u00e9i aner Buttiker hu sech op vill Arbecht ageriicht. (…) Den Diegelche woar fir d\u2019Kanner dat Sch\u00e9inst, wat et zu Maacher ginn ass. Den Diegelche woar einfach alles, w\u00e9il et woar \u00ebmmer eppes do looss. Wann et keen D\u00ebppeg\u00e9isser woaren, d\u00e9i do log\u00e9iert hunn, da woaren et St\u00e4nn vum Bottermoart. Wann et d\u00e9i net woaren, dann hate mer douds\u00e9cher soss eppes ze kucken. (…) An et woar esou spannend, d\u2019Dir opzekrinn, wou den Doudewon stung. Jee, \u00ebnner dem Diegelche woar alles m\u00e9iglech.\u201d<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/a>
D\u2019Foto vum \u201cDiegelchen\u201d bei deem zit\u00e9ierten Artikel. (Foto: Archiv Raymond Sterba)<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

1921 war den \u201cDraachebur\u201d op der Maartplaz ersat ginn duerch en neie Kiosk,<\/strong>dee bis 1957 do stoung an op deem vill frou Fester gefeiert gi sinn. Eiser Dekanatskierch \u2013 haut Parkierch \u2013 hate se an deene Joren, n\u00e4mlech vun 1924 bis nom Zweete Weltkrich, en \u201cHutt\u201d opgedo, w\u00e9i een op verschiddenen ale Fotoen a Postkaarte feststelle kann…<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/a>
D\u2019Maartplaz mat dem Kiosk, an d\u2019Kierch mat \u201cHutt\u201d ufanks der 1930er Joren.
(Postkaart: Gemengenarchiv Gr\u00e9iwemaacher)<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

An den 1920er Joren huet sech nach d\u00ebst an dat ver\u00e4nnert op der Gr\u00e9iwemaacher Maartplaz. Eng dr\u00ebtt Maacher Kellerei<\/strong> \u2013 no der Genossenschaftskellerei an der Kellerei Bernard-Massard am Joer 1921 \u2013 ass 1928 uewen op der Plaz gebaut ginn: d\u2019Kellerei Michel Rippinger<\/strong>, d\u00e9i och op Drauwesaaft spezialis\u00e9iert<\/strong> war an dat mam Zuch an d\u2019Belsch an an Holland export\u00e9iert huet. Fir d\u00ebsen Transport hat d\u2019Kellerei Rippinger vun 1934 un e sougenannte \u201cFaasswon\u201d. Esou Ween sollen der schonn no 1925 nach zw\u00e9in zu Maacher gewiescht sinn, heescht et. Haut ass den Delhaize-Proxy an deem Gebai, awer de Bacchuskapp iwwer der F\u00ebnster a Form vun engem Faass,<\/strong> an och d\u2019Ornamenter an d\u2019Joreszuel 1928 um S\u00e4itenagank er\u00ebnneren nach un d\u00e9i fr\u00e9ier Best\u00ebmmung vum Geb\u00e4i.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/a>

De Kiosk am Virdergrond an d\u2019Kellerei Rippinger uewe l\u00e9nks, virun 1940 op der Maartplaz zu Maacher. (Postkaart: Gemengenarchiv Gr\u00e9iwemaacher)<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

An den 1950er Joren hat de Kiosk op der Maartplaz aus gedingt, awer et g\u00ebtt en nach haut, an zwar zu M\u00e4ertert am Park<\/strong>. Gutt Noperschaft, nennt een dat wuel…<\/p>\n

Net n\u00ebmmen d\u2019Maacher Stadmusek, m\u00e4 och ganz vill Leit ware mat derb\u00e4i, w\u00e9i den 30. Mee 1957 op der Maartplaz zu Maacher en neie Kiosk ageweit gouf<\/strong>. D\u00ebs K\u00e9ier stoung e mam R\u00e9ck zum Osburg-Gaart, an en huet jorz\u00e9ngtelaang gutt D\u00e9ngschter geleescht, bis en ufanks vun den 2000er Joren net m\u00e9i z\u00e4itgem\u00e9iss war, a fir d\u00e9i nei \u201ckleng Moartplaz\u201d nieft der neier Gemeng <\/strong>huet misse Plaz maachen…<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/a>
Enn Mee 1957 gouf en neie Kiosk op der Maartplaz ageweit. (Foto: Gemengenarchiv Gr\u00e9iwemaacher)<\/figcaption><\/figure>\n

 <\/p>\n

Esou w\u00e4it, l\u00e9if Fr\u00ebnn, zur Geschicht vun eiser Maartplaz am Zentrum vun der Muselmetropol. Ech kann iech awer elo scho vers\u00e9cheren, dass d\u00ebs interessant Geschicht nach net f\u00e4erdeg ass, m\u00e4 scho ganz geschw\u00ebnn eng Suite hu w\u00e4ert…<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Monique Hermes<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Op de Maart wollt ech Iech haut mathuelen… Neen, net op dee Maart, deen all 1. M\u00e9indeg an all 3. Freideg am Mount zu Maacher ass. Och net op de…<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":37486,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[899],"tags":[],"class_list":["post-37498","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-archivage-de"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-06-06 18:07:41","action":"change-status","newStatus":"trash","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"menu_order":0,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/grevenmacher.lu\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37498","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/grevenmacher.lu\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/grevenmacher.lu\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grevenmacher.lu\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grevenmacher.lu\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37498"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/grevenmacher.lu\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37498\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":63740,"href":"https:\/\/grevenmacher.lu\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37498\/revisions\/63740"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grevenmacher.lu\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37486"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/grevenmacher.lu\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37498"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/grevenmacher.lu\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37498"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/grevenmacher.lu\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37498"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}